Làng đẹp- Ký của Quang Khanh

 

Cổng làng Vinh Thạnh- quê hương Đào Tấn

Làng đẹp

 Mỗi năm vài lần tôi vẫn thường từ TP Quy Nhơn nhẩn nha xe máy vượt hơn mười cây số chỉ để về một ngôi làng dạo quanh làng nhâm nhi vài cái bánh ít lá gai hoặc uống chén rượu với chiếc nem Chợ Huyện… Tưởng chỉ có mình tôi “hấp” ngờ đâu giờ ngôi làng ấy đã vào “tua” mấy ông Tây cũng mê vẻ đẹp chân quê của làng mà tìm đến ngồi rung đùi xem hát tuồng mặt áo tuồng… chụp ảnh.  

Chân quê

Hầu như có vẻ đẹp nào được coi là chân quê cũng đã đều quy tụ hết vào ngôi làng này dẫu nó nằm ngay bên Quốc lộ 19A và chỉ cách thị trấn Tuy Phước của huyện Tuy Phước tỉnh Bình Định có vài cây số. Làng tên là Vinh Thạnh và chính là quê hương của vị hậu tổ tuồng Đào Tấn.

Tọa lạc ở đầu xã làng nổi giữa dòng sông Nước Sâu (một nhánh nhỏ của dòng Kôn) chảy dọc suốt chiều dài và được phù sa đắp bồi màu mỡ trù phú. Có lẽ thế mà làng bốn mùa tươi xanh và hầu như luôn có sự hiện hữu của đàn cò trắng. Đầu chiếc cầu bắt qua sông là cây vông đồng cổ thụ đơn độc từng chịu bao sấm sét chứng kiến bao dâu bể của làng. Có lẽ Vinh Thạnh là một trong những nơi hiếm hoi ở Bình Định và cả dải đất miền Trung còn sự hiện hữu của đình làng cổng làng. Đình làng thờ Thành Hoàng dù mỗi năm chỉ mở cửa trong dịp Tết Nguyên đán và lễ Rằm Trung nguyên (nhằm đúng vào ngày giỗ của cụ Đào Tấn) song sự hiện hữu của ngôi đình bên cạnh đôi gốc gòn cổ thụ hơn 70 năm tuổi tạo nên vẻ tôn kính thâm nghiêm của một làng quê giàu truyền thống văn hóa. Ngay cả những loài hoa như: hoa Vạn thọ hoa Móng tay hoa Điệp bên cạnh những ngồng cải khoe sắc vàng trong nắng hườm mùa xuân được trồng ở sân đình cũng tạo nên một vẻ đẹp thuần khiết đầy hồn vía Việt.

 

Đường làng Vinh Thạnh

Đi qua cổng làng Vinh Thạnh là những con đường ngoằn ngoèo rợp bóng tre pheo hai bên đường là những hàng rào chè rào duối được cắt xén thẳng tắp thỉnh thoảng lại bắt gặp những cổng ngõ được tạo hình công phu bằng tàn lá của hai cây duối.

Nét độc đáo trong kiến trúc nhà ở Vinh Thạnh là nhà nào cũng có sân vườn và nhà nào cũng chơi cây kiểng. Hàng chục hộ gia đình có thu nhập hằng năm từ mười đến vài mươi triệu đồng từ thú vui chơi này. Tuy nhiên trồng kiểng dù là để chơi hay để bán người Vinh Thạnh đều coi quý các loại kiểng thế như mai sanh me… và thường gia công cắt tỉa rất công phu.

Hồn vía làng

Vẻ đẹp làng Vinh Thạnh không chỉ ở nét chân quê hiện hữu qua đình làng sông nước tre pheo mà còn chính nhờ ở cái hồn quê đậm đà chất Việt Nam. Và từ khía cạnh này Quy Nhơn Travel đã chọn làng Vinh Thạnh để mở tua du lịch làng giới thiệu với khách nước ngoài.

Khách đến Vinh Thạnh có thể thăm đình làng cổng làng và bách bộ trên những con đường rợp mát bóng tre. Ở đây du khách có thể ghé vào nhà của một vài nghệ nhân nghe kéo đàn nhị xem những ông cụ râu tóc bạc phơ ngồi chơi cờ khề khà bên tách trà hoặc xem các nghệ nhân cắt tỉa uốn sửa cây cảnh.

Vinh Thạnh là nơi xuất phát hai món ăn đặc sản nổi tiếng của Bình Định là Bánh ít lá gai và Nem Chợ Huyện. Du khách cũng có thể dừng chân lâu hơn đến xem những người dân ở đây chế biến hai món ăn đặc sắc này. Vinh Thạnh còn lưu giữ được 3 ngôi nhà lá mái mà kiến trúc bên trong vẫn còn nguyên vẹn những giá trị của nó với hoa văn cột rường liễn đối mang nét đặc trưng nhà Bình Định xưa.

Chợ đầu làng Vinh Thạnh nhóm vào mỗi chiều về mang đủ dáng dấp đặc trưng của một chợ quê. Ở đây du khách có thể thăm cô hàng xén trong trang phục áo bà ba và đôi bầu đựng đủ các thứ hàng từ cây kim sợi chỉ đến hành tiêu ớt tỏi trải dài trên những chiếc nừng; có thể ngồi trên chiếc đòn gỗ nhâm nhi bánh ít bánh ú của bà già hàng bánh vừa bán bánh vừa ngồi chiên chuối chiên khoai. Đến Vinh Thạnh du khách còn được xem trẻ con chơi nhảy dây đánh đáo (những trò chơi tưởng chỉ còn là ký ức) trên sân nhà hoặc ở sân trường vào giờ ra chơi. Du khách cũng có thể bách bộ lên những chiếc gò cao xem trẻ chăn trâu xem nông dân chăm sóc lúa xem đàn vịt bơi trên sông và ngư ông buông cần câu cá.

Đến Vinh Thạnh vào dịp rằm tháng bảy du khách sẽ được sống với những ngày hội tuồng tuyệt đích. Như thành thông lệ vào dịp giỗ nhà hậu tổ tuồng Đào Tấn này Nhà hát tuồng mang tên ông thế nào cũng về diễn “công quả” ba đêm. Nói là “công quả” song dân làng Vinh Thạnh vì thương các “diễn viên chân hài” ở phố nên cũng gom góp đôi ba triệu “bồi dưỡng”! Vài năm nay làng đã dựng sân khấu hoành tráng theo tiêu chuẩn biểu diễn phông màn của Nhà hát tuồng Đào Tấn nên các diễn viên chuyên nghiệp mặc sức tung hoành giữa đất tuồng còn người xem thì chen lấn chật ních cả sân đình dẫu rất rộng rãi. Rằm tháng bảy năm Đinh Hợi này là đúng vào dịp húy kỵ 100 năm nhà hậu tổ tuồng Đào Tấn ngày hội tuồng ở làng Vinh Thạnh sẽ rộn rã bội phần.

Khách nước ngoài đặc biệt thích thú khi được xem hát những trích đoạn tuồng của ông Tổ nghệ thuật tuồng Đào Tấn ngay trên nền ngôi nhà cũ bên cạnh bàn thờ của ông. Không ít khách yêu cầu được dạy diễn tuồng được mặc áo hóa trang theo các nhân vật để múa may và chụp ảnh.

Vinh Thạnh đang đẹp dần lên trong vẻ đẹp của một làng quê thuần Việt. Người dân và chính quyền ở đây hiểu được điều đó rất tự hào về điều đó và họ đang nỗ tạo dựng cái vẻ đẹp làng quê Việt Nam ngay trên quê hương giàu truyền thống hiếu học nhân nghĩa và hiếu khách của mình.

 

Bài và ảnh: Quang Khanh